Heb je burn-out of stressklachten door pesten op het werk? Ontdek hoe pesten je gezondheid beïnvloedt en welke stappen je kunt zetten.
Voel je je gespannen zodra je aan je werk denkt? Lig je wakker door vervelende opmerkingen van collega’s, een leidinggevende of klanten? Dan is het mogelijk dat je stressklachten door pesten op het werk ervaart. Veel mensen denken dat pesten vooral iets is dat op school voorkomt. Toch zie ik in mijn praktijk regelmatig volwassenen die hiermee te maken hebben.
Pesten op het werk kan diepe sporen nalaten. Niet alleen emotioneel, maar ook lichamelijk. Wanneer je langdurig wordt blootgesteld aan een onveilige werksituatie, kan dit uiteindelijk leiden tot ernstige stressklachten, overspannenheid of zelfs een burn-out.
In dit artikel leg ik uit hoe pesten op het werk je gezondheid beïnvloedt, welke signalen je kunt herkennen en wat je kunt doen wanneer je hiermee te maken hebt.
Wat is pesten op het werk?
Pesten op het werk is gedrag waardoor iemand zich structureel buitengesloten, vernederd, gekleineerd of onveilig voelt.
Dat kan op verschillende manieren gebeuren.
Bijvoorbeeld door:
- Collega’s
- Een leidinggevende
- Klanten
- Een groep medewerkers
Pesten is vaak subtieler dan mensen denken. Het gaat niet altijd om openlijke ruzies of scheldpartijen.
Het kan ook gaan om:
- Structureel buitensluiten
- Sarcastische opmerkingen
- Iemand belachelijk maken
- Roddelen
- Negeren
- Werk onmogelijk maken
- Constant kritiek geven
- Kleine vernederingen die zich blijven herhalen
Juist doordat het vaak subtiel gebeurt, twijfelen veel mensen aan zichzelf.
“Stel ik me niet aan?”
“Zie ik het verkeerd?”
“Moet ik hier gewoon tegen kunnen?”
Dat zijn gedachten die ik vaak hoor.
Hoe ontstaan stressklachten door pesten op het werk?
Als mens hebben we behoefte aan veiligheid en verbinding.
We willen ons geaccepteerd voelen binnen een groep. Zeker op een plek waar we een groot deel van onze week doorbrengen.
Wanneer die veiligheid ontbreekt, reageert je lichaam daarop.
Je lichaam gaat in de overlevingsstand
Bij langdurig pesten op het werk ontstaat vaak een voortdurende staat van alertheid.
Je weet niet wat er vandaag gaat gebeuren.
Misschien vraag je jezelf af:
- Krijg ik vandaag weer kritiek?
- Word ik weer buitengesloten?
- Maakt iemand opnieuw een vervelende opmerking?
- Komt er weer een conflict?
Je zenuwstelsel blijft daardoor continu waakzaam.
Dat zorgt ervoor dat je lichaam steeds stresshormonen blijft aanmaken.
Wanneer dit maandenlang doorgaat, raakt je systeem uitgeput.
Welke stressklachten door pesten op het werk komen vaak voor?
Mensen denken vaak dat stress zich alleen mentaal uit. In werkelijkheid uit langdurige stress zich juist ook lichamelijk.
Veelvoorkomende klachten zijn:
- Slecht slapen
- Vermoeidheid
- Hoofdpijn
- Spierspanning
- Buikpijn
- Misselijkheid
- Hartkloppingen
- Concentratieproblemen
- Prikkelbaarheid
- Veel piekeren
- Angstgevoelens
Angst voor de werkdag
Een signaal dat ik vaak hoor, is dat mensen al spanning voelen voordat de werkdag begint.
Bijvoorbeeld:
- Buikpijn op zondagavond
- Misselijkheid in de ochtend
- Tegenzin om naar werk te gaan
- Onrust zodra de wekker gaat
Dat zijn signalen die je serieus mag nemen.
Je lichaam probeert je iets duidelijk te maken.
Kan pesten op het werk leiden tot een burn-out?
Ja, absoluut.
Burn-out of stressklachten door pesten op het werk ontstaan vaak doordat iemand langdurig onder spanning staat.
De oorzaak verschilt misschien van iemand die een burn-out krijgt door werkdruk of perfectionisme, maar het effect op het lichaam is vergelijkbaar.
Je systeem staat voortdurend aan.
Je krijgt onvoldoende herstel.
En uiteindelijk raken lichaam en geest uitgeput.
Eerst overspannen, later een burn-out
Vaak zie ik dat mensen eerst klachten ontwikkelen zoals:
- Vermoeidheid
- Emotionele uitputting
- Slecht slapen
- Piekeren
- Concentratieproblemen
Wanneer de situatie blijft bestaan en er geen verandering komt, kunnen deze klachten steeds ernstiger worden.
Op dat moment kan er sprake zijn van overspannenheid of uiteindelijk een burn-out.
Waarom mensen vaak te lang wachten
Veel mensen blijven verrassend lang in een ongezonde werksituatie zitten.
Dat heeft vaak verschillende redenen.
Bijvoorbeeld omdat ze:
- Hopen dat het vanzelf stopt
- Bang zijn voor conflicten
- Twijfelen aan zichzelf
- Hun baan niet willen verliezen
- Denken dat ze zich aanstellen
Daardoor lopen ze vaak veel te lang door met klachten.
En hoe langer de situatie duurt, hoe groter de impact op je gezondheid.
Bespreek het eerst met de persoon zelf
Wanneer dat veilig voelt, kan het helpen om het gedrag bespreekbaar te maken.
Veel mensen schieten begrijpelijkerwijs in de verdediging of beschuldiging. Toch werkt een ik-boodschap vaak beter.
Wat is een ik-boodschap?
Een ik-boodschap gaat over jouw ervaring.
Bijvoorbeeld:
“Ik merk dat ik me ongemakkelijk voel wanneer er grappen over mij worden gemaakt tijdens vergaderingen.”
Of:
“Ik ervaar spanning door de opmerkingen die regelmatig worden gemaakt.”
Hiermee beschrijf je wat het gedrag met jou doet, zonder direct de aanval te openen.
Dat vergroot de kans op een constructief gesprek.
Zoek steun als het niet stopt
Niet iedere situatie is op te lossen door een gesprek.
Soms verandert er niets.
Of voelt het simpelweg niet veilig om de persoon zelf aan te spreken.
Dan is het belangrijk om hulp in te schakelen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Een vertrouwenspersoon
- HR
- Je leidinggevende (als die niet betrokken is)
- Een bedrijfsarts
- Je huisarts
- Een psycholoog
Blijf hier niet alleen mee rondlopen.
Juist steun van anderen helpt om de situatie realistischer te bekijken en passende stappen te zetten.
Houd situaties bij
Wanneer het pesten structureel is, kan het verstandig zijn om gebeurtenissen te documenteren.
Dat klinkt misschien formeel, maar het kan later veel duidelijkheid geven.
Noteer bijvoorbeeld:
- De datum
- De situatie
- Wat er precies gebeurde
- Wie erbij aanwezig waren
- Wat de gevolgen voor jou waren
Dit kan helpen wanneer je later besluit om melding te maken van de situatie.
Daarnaast helpt het vaak ook om voor jezelf inzichtelijk te krijgen dat er daadwerkelijk een patroon bestaat.
Het ligt niet aan jou
Misschien is dit wel het belangrijkste wat ik je wil meegeven.
Veel mensen die te maken krijgen met pesten op het werk gaan uiteindelijk geloven dat zij het probleem zijn.
Ze gaan twijfelen aan zichzelf.
Ze worden onzeker.
Ze vragen zich af of ze niet te gevoelig zijn.
Maar pesten zegt meestal veel meer over de dynamiek binnen een groep of over degene die het gedrag vertoont dan over degene die het ontvangt.
Ook volwassenen worden gepest
Soms hoor ik mensen zeggen:
“Ik dacht dat pesten iets van de middelbare school was.”
Dat is een begrijpelijke gedachte.
Toch komt pesten onder volwassenen veel vaker voor dan veel mensen beseffen.
Je bent dus niet de enige.
En het feit dat je geraakt wordt door de situatie betekent niet dat je zwak bent.
Het betekent vooral dat je een mens bent die behoefte heeft aan veiligheid, respect en verbinding.
Wat helpt bij herstel van stressklachten door pesten op het werk?
Wanneer je klachten hebt ontwikkeld, is het belangrijk om zowel naar de situatie als naar je herstel te kijken.
Dat betekent:
- De situatie bespreekbaar maken
- Ondersteuning zoeken
- Voldoende rust nemen
- Je klachten serieus nemen
- Grenzen leren stellen
- Professionele hulp inschakelen wanneer nodig
Hoe eerder je ingrijpt, hoe groter de kans dat klachten niet verder escaleren.
Tot slot
Burn-out of stressklachten door pesten op het werk zijn een serieuze reactie op een langdurig onveilige situatie. Wanneer je dagelijks op je hoede bent, put dat je lichaam en geest uit.
Probeer daarom niet alleen door te zetten of te hopen dat het vanzelf overgaat. Maak de situatie bespreekbaar, zoek steun en neem je klachten serieus.
Herken je jezelf in dit verhaal en merk je dat de stress steeds meer invloed krijgt op je leven? Bekijk dan mijn online burn-out training of plan een vrijblijvende kennismaking met mij in. Dan kijken we samen wat ik voor je kan betekenen.
