Voel je je al maanden leeg, maar blijf je gewoon doorgaan? Ben je thuis sneller geïrriteerd, slaap je slecht en heb je nergens meer echt zin in? Dan kunnen dat signalen zijn van langdurige overbelasting of een burn-out.
Bij mannen worden psychische klachten soms pas laat besproken. Niet omdat mannen minder last hebben van zulke klachten, maar onder andere omdat hulp zoeken en praten over mentale problemen voor sommige mannen een grotere drempel kan zijn.
In mijn werk als psycholoog zie ik regelmatig mannen die pas aankloppen als hun klachten hun dagelijks leven flink beginnen te beïnvloeden. In dit artikel leg ik uit welke burn-out klachten je als man kunt ervaren, waarom sommige mannen lang doorgaan en wat je zelf kunt doen.
Wat zijn burn-out klachten bij een man?
Burn-out klachten bij een man verschillen in de basis niet van burn-out klachten bij een vrouw. Langdurige vermoeidheid en uitputting staan vaak op de voorgrond, naast klachten zoals slecht slapen, concentratieproblemen, prikkelbaarheid en het gevoel dat je niet meer functioneert zoals je gewend bent.
Een burn-out ontstaat na een langere periode van overbelasting en onvoldoende herstel. Je hebt lange tijd meer van jezelf gevraagd dan je kon herstellen. Wil je precies weten wat een burn-out inhoudt? Lees dan de uitleg over burn-out.
Wat wel kan verschillen, is hoe iemand met zijn klachten omgaat. Sommige mannen vinden het bijvoorbeeld moeilijk om over stress, somberheid of kwetsbaarheid te praten. Ook kunnen opvattingen als “ik moet dit zelf oplossen” of “ik moet gewoon doorgaan” ervoor zorgen dat hulp zoeken langer wordt uitgesteld.
Onderzoek naar psychische klachten laat inderdaad zien dat traditionele mannelijkheidsnormen, waaronder sterke nadruk op zelfredzaamheid, samen kunnen hangen met minder hulpzoekgedrag.
Welke burn-out klachten kun je als man ervaren?
Een burn-out kan zich lichamelijk, mentaal, emotioneel en in je gedrag uiten. Je hoeft dus niet alleen maar het gevoel te hebben dat je “opgebrand” bent.
Lichamelijke klachten
Langdurige stress en uitputting kunnen samengaan met allerlei lichamelijke klachten. Denk aan:
- aanhoudende vermoeidheid, ook na een weekend of vakantie;
- hoofdpijn of een gespannen gevoel;
- hartkloppingen of een opgejaagd gevoel;
- maag- en darmklachten;
- slecht slapen, of juist veel behoefte hebben aan slaap;
- gespannen spieren, nek- en rugpijn of spierpijn in je benen bij een burn-out.
Heb je lichamelijke klachten, ga er dan niet automatisch vanuit dat ze door stress of een burn-out komen. Zeker bij nieuwe, hevige of aanhoudende klachten is het verstandig om je huisarts te raadplegen.
Prikkelbaarheid en een korte lont
Een burn-out hoeft zich niet alleen te uiten in verdriet of huilbuien. Je kunt ook merken dat je sneller geïrriteerd raakt.
Je reageert bijvoorbeeld feller op je partner, ergert je aan kleine dingen of hebt minder geduld met je kinderen. Ook drukte, geluid en andere prikkels kunnen harder binnenkomen wanneer je uitgeput bent.
Die prikkelbaarheid kan een signaal zijn dat je weinig mentale ruimte meer over hebt. Het betekent niet automatisch dat je een burn-out hebt, maar in combinatie met langdurige vermoeidheid en andere klachten is het wel iets om serieus te nemen.
Concentratieproblemen en vergeetachtigheid
Ook je hoofd kan minder goed meewerken. Je leest dezelfde mail drie keer, vergeet afspraken of merkt dat beslissingen die vroeger vanzelf gingen ineens veel energie kosten.
Sommige mensen omschrijven het als een mist in hun hoofd. Zeker als je gewend bent veel tegelijk te doen, kan dat behoorlijk confronterend zijn.
Doorgaan of jezelf juist terugtrekken
Hoe je op langdurige stress reageert, verschilt per persoon. Misschien blijf je juist harder werken omdat je probeert grip te houden. Of je trekt je steeds verder terug omdat sociale afspraken en hobby’s te veel energie kosten.
Je zegt vaker iets af, hebt weinig zin om mensen te zien of zit ‘s avonds uitgeput op de bank. Ook werk kan steeds meer energie gaan kosten. Als je merkt dat je alleen nog op wilskracht doorgaat, lees dan ook werken met een burn-out.
Steeds meer afleiding zoeken
Een biertje om te ontspannen, eindeloos scrollen of extra sporten om je hoofd leeg te krijgen hoeft op zichzelf niets te betekenen.
Let vooral op waarom je het doet en of het steeds meer wordt. Gebruik je alcohol, gamen, sporten, werken of je telefoon vooral om niet stil te hoeven staan bij hoe je je voelt? Dan kan het nuttig zijn om daar eens bewust naar te kijken.
Waarom trekken sommige mannen later aan de bel?
We weten uit onderzoek naar psychische gezondheid dat mannen gemiddeld minder snel professionele psychologische hulp zoeken dan vrouwen. Vooral sterke overtuigingen rond zelfredzaamheid, controle en het zelf moeten oplossen van problemen kunnen daarbij een rol spelen.
Dat betekent natuurlijk niet dat iedere man moeite heeft met hulp vragen. Wel zijn er een paar gedachten die je misschien herkent:
“Ik moet gewoon even doorzetten.”
“Het valt allemaal wel mee.”
“Anderen hebben het veel zwaarder.”
“Ik los dit zelf wel op.”
Zolang je nog kunt functioneren, is het verleidelijk om klachten vooruit te schuiven. Je werkt door, probeert in het weekend bij te slapen en begint maandag opnieuw.
Het probleem is dat langdurige overbelasting daarmee niet automatisch verdwijnt. Blijven de klachten oplopen, dan kan je functioneren steeds verder onder druk komen te staan.
Herken je jezelf in een fors uitputtingsbeeld, kijk dan ook eens naar zware burn-out symptomen.
Zijn burn-out klachten anders bij mannen dan bij vrouwen?
Niet fundamenteel. Zowel mannen als vrouwen kunnen bij een burn-out last krijgen van uitputting, slaapproblemen, concentratieproblemen, prikkelbaarheid, lichamelijke klachten en emotionele veranderingen.
Er wordt wel onderzoek gedaan naar verschillen in hoe mannen en vrouwen psychische klachten ervaren, uiten en ermee omgaan. Maar het is te simpel om te zeggen dat mannen bijvoorbeeld vooral boos en lichamelijk reageren en vrouwen vooral emotioneel.
Persoonlijkheid, omstandigheden, opvoeding en ideeën over mannelijkheid of vrouwelijkheid kunnen allemaal invloed hebben op hoe iemand klachten ervaart en bespreekt.
Kijk daarom vooral naar wat jij bij jezelf merkt. Wil je het andere perspectief ook lezen? Bekijk dan burn-out symptomen bij vrouwen.
Wat kun je doen bij burn-out klachten als man?
De eerste stap is erkennen dat je klachten er zijn. Je hoeft niet eerst volledig vast te lopen voordat je iets mag veranderen.
Neem je klachten serieus. Blijf niet maanden rondlopen met vermoeidheid, slapeloosheid, prikkelbaarheid of lichamelijke klachten. Zie terugkerende klachten als een reden om te onderzoeken wat er speelt.
Zeg één ding hardop. Je hoeft niet meteen je hele verhaal te vertellen. Zeg tegen je partner, vriend of iemand anders die je vertrouwt dat het niet goed met je gaat. Alleen dat kan al helpen om niet alles zelf te blijven dragen.
Maak ruimte voor herstel. Kijk kritisch naar wat er op dit moment van je gevraagd wordt. Waar kun je tijdelijk gas terugnemen? Rust betekent niet dat je helemaal niets meer mag doen, maar wel dat je belasting en herstel weer beter in balans moeten komen.
Kijk naar je grenzen. Waar ga je structureel over je eigen grens? Waar zeg je ja terwijl je eigenlijk nee wilt zeggen? Juist die patronen zijn belangrijk als je wilt voorkomen dat je na herstel opnieuw vastloopt.
Schakel hulp in als dat nodig is. Houden je klachten aan, beïnvloeden ze je dagelijks functioneren of weet je niet goed wat er speelt? Bespreek ze dan met je huisarts of een andere passende professional.
Wil je zelf gestructureerd met je herstel aan de slag? In mijn online training bij burn-out werk je stap voor stap aan meer rust en herstel.
Veelgestelde vragen over burn-out klachten bij mannen
Welke burn-out klachten komen bij mannen voor?
Mannen kunnen dezelfde burn-out klachten ervaren als vrouwen. Denk aan ernstige vermoeidheid, slecht slapen, concentratieproblemen, vergeetachtigheid, prikkelbaarheid, lichamelijke klachten en minder behoefte aan sociale activiteiten.
Hoe die klachten precies naar voren komen, verschilt vooral van persoon tot persoon.
Hoe lang duren burn-out klachten bij een man?
Dat verschilt per persoon. Herstel kan maanden duren en soms langer. De duur hangt onder andere samen met de ernst en duur van je klachten, je omstandigheden en de mogelijkheid om voldoende te herstellen.
Kun je met burn-out klachten blijven werken?
Dat hangt af van je klachten en je werksituatie. Soms is aangepast werken mogelijk, soms is tijdelijk stoppen nodig. Hebben je klachten invloed op je werk? Bespreek dit dan met je bedrijfsarts. Die kan samen met jou kijken wat op dat moment passend is.
Wanneer moet ik als man hulp zoeken?
Merk je dat de klachten aanhouden, je dagelijks functioneren beïnvloeden of steeds erger worden? Dan is het verstandig om hulp te zoeken. Je hoeft niet te wachten tot je volledig instort. Je huisarts is een goede eerste stap als je niet weet wat er precies speelt.
Tot slot
Burn-out klachten bij mannen zijn niet fundamenteel anders dan bij vrouwen. Wel kan de manier waarop je met klachten omgaat invloed hebben op hoe snel je ze herkent en erover praat.
Misschien ben je gewend om problemen zelf op te lossen en nog even door te zetten. Maar als je lichaam en hoofd al langere tijd aangeven dat het niet goed gaat, is het verstandig om daar naar te luisteren.
Herken je jezelf hierin en wil je weer grip krijgen op je energie? Bekijk dan mijn online training bij burn-out of plan een vrijblijvende kennismaking. Dan kijken we samen wat ik voor je kan betekenen.
